Lokale verkiezingen in Mozambique; een proces met ups en downs

Weblogbericht | 05-12-2013

Geschreven door Jan Huesken.

20 november 2013 vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Die dag heerste er spanning in het land. Hoe zouden de verkiezingen verlopen in een tijd waarin Renamo (de oudste oppositiepartij) en Frelimo (de regeringspartij) in conflict zijn?

CdP Frédérique de Man en PlvCdP Jan Huesken.

De ambassades van de lidstaten van de EU hebben het verloop van de dag waargenomen, samen met anderen zoals bijv. Noorwegen, de VS en IJsland. Om zes uur in de ochtend vertrok mijn team, waarin ook mijn ambassadeur en de Noorse ambassadeur, getooid met identificatie en een EU pet op (ook de Noorse Ambassadeur) naar Matola, een voorstadje van Maputo en van oudsher een Frelimo bolwerk.

Vanwege de hitte was het al vroeg in de ochtend druk bij de stembureaus. De sfeer was prima, ondanks dat bij alle door ons bezochte stembureaus gewapende politie aanwezig was, iets wat formeel niet had gemogen. Deze politieagenten hebben het proces niet beïnvloed, elders in het land was dit wel het geval. Sommige agenten gaven aan voor de oppositie te zijn. Stemmen konden ze helaas niet want rust en orde gaan voor het democratische proces volgens hen. Het was indrukwekkend om te zien hoe de staf van de stembureaus, veelal jonge Mozambikanen, hun taken uitvoerden. In elk stembureau bevonden zich de hele dag ook vertegenwoordigers van Frelimo en MDM (de belangrijkste oppositie partij, nu Renamo de verkiezingen geboycot had), die met argusogen alles volgden en via sociale media alle (vermeende) onrechtmatigheden meteen de ether in slingerden. Telefonie en sociale media zijn gemeengoed en niet meer weg te denken uit de Mozambikaanse samenleving.

22.30 uur in de avond. Stemmen tellen tijdens een tropische regenbui; niet oplezen maar elk biljet afzonderlijk laten zien aan de waarnemers van de partijen en een steen tegen het wegwaaien.

Het tellen van de stemmen van de 442 uitgebrachte stemmen (ongeveer 55% van de stemgerechtigden) was een langdurig en overdreven transparant proces om maar zeker te maken dat geen van de partijen iets te klagen had. Halverwege de telling brak ook nog een tropische bui los boven het stemlokaal, waar ik de telling volgde. Dit zorgde voor een oorverdovend lawaai van neerkletterende regen op het zinken dak en wegwaaiende stembiljetten die al waren geteld, want veel ramen hebben geen ruiten. Het proces moest dus opnieuw, maar nu werden alle stembiljetten getoond aan beide kandidaten, omdat er niet meer gesproken kon worden. Een paar stenen voorkwam het opnieuw wegwaaien. Na bijna 5 uur waren de 442 stembiljetten geteld en soms bediscussieerd en konden we naar huis.

Frelimo leverde zoals verwacht weer de burgemeester, maar MDM werd de grote overwinnaar, met een bijdrage vanuit het niets van bijna 45% aan de gemeenteraad. Vooral de opkomst van de jongere generatie kiezers lijkt gunstig te hebben uitgepakt voor MDM.

In Matola zijn de verkiezingen rustig verlopen, maar helaas zijn in een klein aantal gemeenten (dodelijke) slachtoffers gevallen. In de weken na de verkiezingen is de onrust in het proces geslopen met het tellen van de stemmen en de verificatie van de ongeldige stembiljetten. In 10 gemeenten betwist MDM de resultaten (waaronder die van Maputo) en beweert overtuigend bewijs te hebben van fraude en gesjoemel van Frelimo. Deze week wordt de definitieve uitslag verwacht. Ik geloof niet dat er iemand is die denkt dat de resultaten zullen veranderen. De instemming of onvrede met de definitieve uitslag zal zich hopelijk pas tonen bij de eerstvolgende gelegenheid van de Presidentiële en Parlementaire verkiezingen volgend jaar en niet in de vorm van rellen en geweld.

Lees ook het vorige blog uit Mozambique, van ambassadeur Frédérique de Man:

Wij willen vrede

Blijf op de hoogte:

  1. Weblogberichten ontvangen via rss

Reacties: