Daklozen en martelingen: helaas voorlopig nog niet verdwenen uit Braziliaanse “normale” straatbeeld

Weblogbericht | 05-09-2013

Geschreven door Kees Rade.

Na drie keer verdwalen vinden we eindelijk de groene muur, waarachter het lokale sociale centrum ligt.

Onze Honorair Consul in Vitoria, die mij begeleidt, komt duidelijk niet vaak in deze buurt. Rosangela Nascimento staat ons al op te wachten. Tijdens ons gesprek is ze in eerste instantie een beetje terughoudend, ze is duidelijk benieuwd waarom een Nederlandse ambassadeur belangstelling heeft om met haar te praten. Maar nadat ik heb uitgelegd dat steun aan Mensenrechtenverdedigers (MRVs) een belangrijk onderdeel vormt van ons buitenlands beleid komt ze een beetje los.

Haar verhaal is niet vrolijk, en klinkt helaas maar al te vertrouwd in Brazilië: vader en broers alcoholisten, op haar 16de een kind, uit huis, begint aan crack, dakloos, geweld inclusief seksueel door mede-daklozen en politie, gediscrimineerd want zwart, vrouw, prostituee, verslaafd. Na een tiental jaren dit leven te hebben geleid is ze opgenomen in een afkickkliniek, en is sindsdien schoon (4 jaar).

Omdat ze zelf “the hard way” heeft meegemaakt wat het betekent om dakloos te zijn heeft ze besloten om zich voor haar ongeveer 1400 voormalige lotgenoten in Vitoria in te zetten. Voor deze groep zijn 40 opvangplaatsen in een paar tehuizen beschikbaar. De nieuwe burgemeester wil ze van de straat, en gebruikt daar voornamelijk repressie voor. De afgelopen maanden zijn er 20 daklozen vermoord,  slechts 2 van deze moordzaken zijn opgelost. Er is wel een sociaal centrum waar men iets voor deze daklozen wil doen, maar omdat men daarbij niet de sociale en arbeidsdimensie van hun problemen meeneemt zet dat weinig zoden aan de dijk.

Het einde van dit soort gesprekken is altijd het moeilijkste moment, wat kan ik haar immers bieden behalve wat warme woorden. Ik kom niet veel verder dan het overhandigen van een boekje waarin we samen met het Braziliaanse ministerie voor Mensenrechten en de VN interviews met een tiental Braziliaanse MRVs hebben opgenomen (zie hier), in de hoop dat diegenen die iets aan deze kant van het swingende Brazilië willen doen daar inspiratie uit zullen putten.

Ons volgende gesprek is met Helder Ignácio Salomão, minister voor Mensenrechten van de staat Espirito Santo, waar Vitoria de hoofdstad van is. In eerste instantie ben ik niet erg onder de indruk van zijn overzicht van de vele commissies, strategieën en plannen waar in veel vergaderingen met nog meer deelnemers over de MR-problemen wordt gesproken. Maar als hij terloops laat vallen drie jaar onder bescherming te hebben geleefd in zijn vorige functie van burgemeester van een klein stadje – zijn pogingen om corruptie te verminderen vielen niet bij iedereen in goede aarde, zijn twee voorgangers kunnen het niet meer navertellen - besef ik me dat aan zijn motivatie niet getwijfeld hoeft te worden.

Zijn plaatsvervanger Perly Cipriano, die zelf 10 jaar in de gevangenis heeft gezeten onder de militaire dictatuur, meldt expliciet dat ja, er wordt gemarteld in de gevangenissen en politiebureaus. Gisteren had hij nog een melding ontvangen van iemand, die geschreeuw hoorde uit zo’n politiebureau. Maar dit is zo lang onderdeel geweest van de normale gang van zaken dat het uitroeien hiervan een zaak van lange adem is.

Ook hier kies ik voor een low-key reactie, de autoriteiten willen immers wel, het zijn meer de “gevestigde belangen” die er alles aan doen om de status quo te handhaven. Dus maar weer ons boek overhandigen, en informatie over de Kindertelefoon toegezegd, waar ze belangstelling voor toonden. Een toezegging die ik zeker zal nakomen, een hele kleine ondersteuning van hun moeilijke strijd.

 

Kees Rade is ook te volgen via twitter: @keesrade

Meer blogs:
Moderne maras hebben geen tattoos meer (uit Honduras)
Slavernij nog niet weg uit Europa (uit Roemenië)
Mijnbouw en mensenrechten, een haalbare kaart? (uit Colombia)

Blijf op de hoogte:

  1. Weblogberichten ontvangen via rss

Reacties: