Mensenrechten onder druk in Midden-Amerika

Weblogbericht | 23-06-2015

Geschreven door Naomi Yorks.

Midden-Amerika; een klein streepje land tussen Mexico en Colombia, dat 7 landen en meer dan 200 gesproken inheemse talen kent. De schitterende natuur met enorme biodiversiteit trekt jaarlijks tienduizenden toeristen en backpackers.

Demonstratie in Guatemala

De natuurlijke pracht en het economische potentieel van de regio ontgaan helaas veel van haar eigen inwoners. Voor velen, vooral inheemse bevolking betekent Midden-Amerika namelijk ook: mensenrechtenschendingen, grote ongelijkheid en extreem geweld, vooral tegen meisjes en vrouwen.

Landen als Guatemala, Honduras en El Salvador kennen geweldscijfers die hoger liggen dan sommige oorlogsgebieden. In delen van Honduras of El Salvador loop je grotere kans slachtoffer te worden van geweld dan in Irak, Syrië of Afghanistan. Dit terwijl Midden-Amerika officieel oorlog-vrij is. Bovendien worden daders vrijwel nooit voor hun misdaden gestraft; straffeloosheid is haast de norm. Alle landen in de regio, met uitzondering van Costa Rica, Panama en Belize, kijken terug op een traumatisch verleden met slepende en zeer bloedige burgeroorlogen, met honderdduizenden slachtoffers. De gevolgen van deze conflicten zijn nog steeds duidelijk voelbaar. Tegenwoordig wordt het geweld voornamelijk veroorzaakt door de georganiseerde misdaad: de van origine Mexicaanse kartels, die door hard optreden van de Mexicaanse regering delen van hun operaties naar het zuiden hebben verplaatst. Daarnaast bevechten jeugdbendes elkaar om territorium.

De regeringen zien vaak geen andere manier dan met harde hand te reageren. Leger en militaire politie worden ingezet en hun confrontaties met de bendes veranderen woonwijken in oorlogsgebieden. Voor gewone burgers is het vaak onduidelijk wat erger is: De bendes of het hardhandige optreden van het leger. Duidelijk is dat de cultuur van extreem geweld door alle partijen in stand wordt gehouden. Dit heeft een verwoestende invloed op de samenlevingen.

Onder deze moeilijke omstandigheden zijn er toch vele individuen en organisaties die proberen hun steentje bij te dragen aan positieve verandering. Ze zetten zich vaak belangeloos in voor de bescherming van de meest kwetsbaren. Mensenrechtenverdedigers in Midden-Amerika strijden voor de rechten van de LGBTI gemeenschap, vrouwen en mensen van Afrikaanse en Inheemse afkomst. Moedige journalisten doen onderzoek naar georganiseerde misdaad, landroof, corruptie en mensenrechtenschendingen door leger en politie. Het is werk dat hen machtige vijanden oplevert en hun eigen leven in gevaar brengt. Het aantal mensenrechtenverdedigers en journalisten dat wordt bedreigd of mishandeld neemt toe. De afgelopen jaren zijn tientallen activisten vanwege hun werk vermoord.

Vanuit de Nederlandse ambassade ondersteunen wij mensenrechtenverdedigers in hun werk, bijvoorbeeld door een financiële bijdrage vanuit het regionale mensenrechtenfonds voor Midden-Amerika. Ook spreken wij in EU-verband regelmatig over het lot van bedreigde mensenrechtenverdedigers met de lokale autoriteiten. Soms helpt het om je als diplomaat nadrukkelijk met de bedreigde mensenrechtenverdediger in het openbaar te vertonen, terwijl we in andere gevallen juist beter op de achtergrond kunnen opereren. Uiteraard worden officiële bezoeken gebruikt om over de mensenrechtensituatie te spreken. Minister Koenders, die in mei jl. Guatemala bezocht, riep zijn Guatemalteekse collega publiekelijk op mensenrechtenverdedigers beter te beschermen. Het zijn druppels op een gloeiende plaat, maar druppels die wel degelijk helpen volgens activisten. Zij voelen zich gesterkt door de steun van landen zoals Nederland, landen die zich hun lot aantrekken en opkomen voor de mensenrechten in Midden-Amerika.

Ondanks de gruwelijk hoge moordcijfers, is er reden voor optimisme. In Guatemala gingen de afgelopen maanden duizenden mensen de straat op. In eerste instantie uit protest tegen corruptie. Inmiddels hebben zich mensenrechtenverdedigers en andere activisten bij de demonstraties aangesloten om te protesteren tegen de regering die niets doet om hun burgers te beschermen tegen het aanhoudende geweld. Geïnspireerd door de protesten in Guatemala, gingen ook in Honduras de afgelopen weken duizenden mensen de straten op. “Bij ons in Honduras is het geweld nog erger dan in Guatemala” zeggen de demonstranten. “Er moet nu iets veranderen.”

Blijf op de hoogte:

  1. Weblogberichten ontvangen via rss

Reacties: