Wijsheid in vijf stappen

Weblogbericht | 13-04-2015

Geschreven door Pieter Smidt van Gelder.

Onder een boom zit een jongeman verveeld aan zijn Kalasjnikov te peuteren. Even verderop zitten nog wat mannen, adolescenten, jongens eigenlijk nog, met hun AKs te spelen.

Ze behoren tot de gevreesde Seleka, de rebellengroep die in 2013 de macht greep, maar haar binnen een jaar weer verloor. We zijn in Batangafo, het uiterste noorden van de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR). Tot hier, niet ver van de grens met Tsjaad, heeft Seleka zich teruggetrokken. Probleem is dat de omgeving ook vol zit met de rivaliserende militie Anti-Balaka. Een zeer groot aantal ontheemden, 40.000, op een oorspronkelijke bevolking van 20.000, is het gevolg.

Aan alles hebben zij gebrek: water, sanitair, onderwijs. Al drie jaar achter elkaar is geen kind in deze plaats meer naar school geweest. UNICEF heeft de gebouwen opgeknapt; probleem is alleen dat kinderen nog niet terug durven uit angst voor de milities en gedwongen rekrutering. Naast gebrek aan materiële zaken is er eerst en vooral gebrek aan staat. Die was altijd al overwegend afwezig in grote delen van de CAR. Maar sinds het conflict in 2013 losbarstte, is in deze omgeving geen gezagsdrager meer te bekennen. De burgemeester vluchtte naar de hoofdstad, de prefect zit ook al in Bangui. Alleen de religieuze leiders (pastoor, dominee en imam) bleven.

Ik ben hier op bezoek met UN OCHA. Sinds enige tijd geeft Nederland humanitaire hulp om de ergste noden te kunnen lenigen. Enkele NGO’s zijn werkzaam in het gebied: Artsen Zonder Grenzen, DRC, Intersos. Ze doen wat ze kunnen, in zeer moeilijke omstandigheden. De meeste ontheemden hebben althans iets van een dak boven hun hoofd, iets van eten, 12 liter water per dag. Maar er zijn er ook bij die in de open lucht moeten slapen en letterlijk niets hebben. Bij de rivier zien we kinderen spelen, naakt en halfnaakt. Ze lachen vrolijk, willen allemaal met ons op de foto, en geven ons een hand. Maar hemel wat zien ze er arm en slecht uit.

Een positief punt is de aanwezigheid van VN-vredesmissie MINUSCA. Naast Burundese militairen zijn er ook onlangs Kameroense soldaten bij gekomen. We spreken met ze: hoe zien zij de situatie? Die is overwegend kalm, maar precair, zo geeft de commandant aan. Kortgeleden werd de operatie 'NDARA' gestart, wat in lokale taal Sangho zoveel als 'wijsheid' betekent. Idee is in vijf stappen de situatie verder onder controle te krijgen en te verbeteren. Eerst moeten de gewapende groepen met woorden overtuigd worden. Lukt het niet goedschiks, dan zal de (militaire) druk opgevoerd worden. Volgende stap is terugkeer van politie en dan van lokale autoriteiten, gevolgd door het uiteindelijke doel – terugkeer van de ontheemden naar hun eigen huis. 

Gemakkelijk zal dit alles niet zijn: Seleka bezet nog verschillende overheidsgebouwen: stadhuis, prefectuur en politiepost. En de Anti-Balaka hebben zelfs eigen rechtbanken opgezet in de kampen. We vragen tot slot wat men van het aanstaande Bangui-forum vindt. Over twee weken komen 500 mensen in de hoofdstad bijeen om te praten over vrede, veiligheid en verzoening. Eraan vooraf gingen discussies op provinciaal niveau, maar die zijn door Seleka in Batangafo verhinderd. Het antwoord van onze gesprekspartners is dan ook veelzeggend: welk forum hebben jullie het over?

Blijf op de hoogte:

  1. Weblogberichten ontvangen via rss

Reacties: