Saai is goed! Ambassade monitort lokale verkiezingen in Georgië

Weblogbericht | 27-06-2014

Geschreven door Jan Huisman.

Op 15 juni gingen Georgiërs naar de stembus om hun gemeenteraad en burgemeesters te kiezen, en de Nederlandse ambassade organiseerde samen met Amerikaanse en Britse collega’s met 95 monitors in het veld de grootste buitenlandse waarnemingsmissie.

Tekst: Ambassadeur Hans Horbach (rechts) bezoekt samen met zijn Amerikaanse en Britse collega’s een stemlokaal in Tbilisi. Bron: US Embassy in Georgia.

Op enkele incidenten na verliep de stemming rustig. Georgië ondertekent vrijdag 27 juni de Associatie Overeenkomst met de EU, en deze verkiezingen waren een laatste belangrijke graadmeter voor het land.

Een grote operatie
Bij deze gemeenteraadsverkiezingen werden voor het eerst ook 12 burgemeesters en nog eens 59 gemeentevoorzitters verkozen. In 3.619 kieslokalen met 48.000 werknemers stonden er 2.088 raadszetels op het spel, en dat in een land met slechts 3,4 miljoen stemmers.

Ambassadeur Hans Horbach bezocht in de hoofdstad Tbilisi een aantal kieslokalen, samen met zijn Amerikaanse en Britse collega’s. De ambassadeurs werden daarbij gevolgd door veel media. Bij deze verkiezingen waren er weinig internationale waarnemers. Er was dan ook veel aandacht voor de verklaring die zou uitgaan aan de hand van onze waarneming.

Ordelijk verloop, weer een verbetering
In het overgrote deel van de meer dan 600 stemlokalen waar onze waarnemers kwamen verliep alles zonder problemen. De professionaliteit van de kiescommissies verbetert elk jaar, en dat vonden de lede van de kiescommissie zelf ook: collega Sopio Kotiashvili werd de dag van tevoren tijdens het uitzoeken van een stemlokaal in de hoofdstad Tbilisi haast omgekocht met beloftes van thee en taart, zo graag wilde men buitenlandse waarneming van hun stemlokaal. En terecht; Sopio zag nauwelijks problemen.

Beleidsmedewerker Lela Lomia leidde een team van vier monitors in Zestaphoni, waar ook alles prima verliep. Het viel haar op dat in alle stemlokalen minstens 10 van de 13 commissieleden vrouw waren, net als de voorzitter van de Georgische kiesraad. Ook in andere steden zagen onze waarnemers veel vrouwen het proces leiden. Helaas blijft het aantal vrouwen actief in de politiek nog achter, ondanks financiële prikkels voor politieke partijen om meer vrouwen te nomineren.

Trainee Aart Murray reisde af naar Zugdidi, vlakbij de grens met de afgescheiden regio Abchazië. Hier staan veel interne vluchtelingen uit de oorlog in de jaren ’90 geregistreerd, ook al wonen sommigen weer aan de andere kant van de scheidingslijn. Men vreesde hier problemen aangezien er tijdens de campagne een aantal opstootjes waren en er prominente oppositieleiders op de kieslijst stonden. Gelukkig bleken de geruchten ongegrond en verliep de zonovergotene dag rustig en georganiseerd.


Stemlokaal in Zugdidi. Foto: Aart Murray.

Olav Hofland, recent aangekomen trainee, viel met zijn neus in de boter toen er ’s nachts een overval werd gepleegd op een stemlokaal in zijn kiesdistrict Martvili, waarbij de stembiljetten werden buitgemaakt. Later in de ochtend werden de nog altijd verzegelde biljetten teruggevonden en werd het stemlokaal geopend. Olav’s team nam waar dat alles daar vervolgens rustig en ordelijk verliep.

Collega Ia Dudauri, tot slot, ging samen met een Amerikaanse collega naar Marneuli, een stadje in het oosten van Georgië waar veel etnische Azerbeidjaanse mensen wonen. Minderheidsregio’s zijn kwetsbaar voor problemen omdat men weinig is geïntegreerd in de Georgische samenleving, en daardoor niet goed op de hoogte is van de politiek en het verkiezingsproces. Ia was twee jaar geleden ook in Marneuli voor de parlementsverkiezingen, en zag dat het er dit keer veel beter aan toe ging. Mensen werden niet voorgezegd op welke partij ze moesten stemmen, en slechts in enkele gevallen liep iemand met de kiezer mee het stemhokje in om ‘te helpen’. Zoals in veel stemlokalen verliep het tellen van de stemmen wel chaotisch, en duurde het tot diep in de nacht.

Zelf zat ik de ‘Control Room’ op de Amerikaanse ambassade in Tbilisi, een flinke operatie met wisselende diensten die de reguliere updates van onze waarnemers verwerkten. Ook hielden wij nauw contact met lokale NGO’s en hielden lokale collega’s de Georgische nieuwsuitzendingen in de gaten, zodat wij onze waarnemers konden laten reageren op actuele ontwikkelingen. Vanaf acht uur ’s avonds, toen de voorlopige uitslagen en exit polls binnenkwamen, vergaderden de drie ambassadeurs met andere diplomaten in de Control Room om vast een begin te maken aan onze verklaring.

Wordt vervolgd
Na de verkiezingen kwamen er een aantal problemen naar boven, sommige vooral geestig, maar er waren ook ernstige overtredingen: op een video is duidelijk te zien dat een medewerker van een lokale kiescommissie stembiljetten in de stembus gooit. De uitslag werd in deze stemlokalen nietig verklaard, en op 29 juni wordt het daar herhaald. Een spraakmakend incident vond plaats in het kustplaatsje Anaklia, waar een stemlokaal werd gevandaliseerd door de familie van een vermiste soldaat. Zij hoopten met de actie aandacht te vragen voor zijn zaak. Het Openbaar Ministerie heeft voor meerdere zaken een strafrechtelijk onderzoek opgestart.

Het zal van groot belang zijn dat die onderzoeken snel en op transparante wijze worden afgehandeld, want over een maand komt er een tweede ronde. Regeringspartij Georgian Dream won in elke gemeente, maar in 8 steden en nog eens 13 gemeentes gebeurde dit niet met het vereiste 50% van de stemmen. Ook voor het burgermeesterschap in de hoofdstad Tbilisi, de belangrijkste prijs in deze verkiezingen, komt er een tweede ronde. Verkiezingskoorts houdt Georgië – en dus de ambassade – nog minstens een maand bezig.

Lees eerdere blogs uit Georgië:

48 uur bouwen aan een beter Georgië

IDAHO Georgië: noodgedwongen low profile, maar niet de mond gesnoerd

Georgiërs volgen voorbeeld van Nederlandse Mensenrechtenambassadeur

LHBT-rechten in Georgië: stille steun van achterin de rechtszaal

Op zoek naar een waardig bestaan in Ratsja, Georgië

Een Europese verkiezing in de Kaukasus

"Europa gekwetsts, maar god behaagd"

"Vroeg of laat moeten we het er over hebben of we minaretten in ons land willen"

Blijf op de hoogte:

  1. Weblogberichten ontvangen via rss

Reacties: