IDAHOT in Santiago, Chili

Weblogbericht | 19-06-2014

Geschreven door Marion Kappeyne en Jet Witteveen .

De negende editie van IDAHOT in Santiago was met een massale opkomst een vrolijke en een feestelijke optocht. In de 25 deelgemeentes en bij 6 ambassades (incl. Nederlandse ambassade en Residentie) werd de regenboog-vlag gehesen.

Een hele prestatie en een belangrijk statement in een land, waarin wat betreft de acceptatie van LGBT gemeenschap nog veel winst te behalen valt. De dag begon in het centrum op Plaza Italia, waar Rolando Jimenez, de leider van Movilh (een van de Chileense LGBT organisaties) opriep dat het geweld tegen LGBT gemeenschap urgent moet ophouden. Sinds 2002 zijn er 27 mensen om het leven gekomen door homofoob geweld. En nog steeds is geweld tegen en discriminatie van LGBT aan de orde van de dag. Op een open vrachtwagen, die als platform diende, werden enige toespraken gehouden en werd onder meer “de” Europese delegatie verwelkomd bestaande uit ambassadeurs en medewerkers, van Nederlandse, Zweedse, Italiaanse, Engelse, Roemeense en EU ambassades in Chili. Daarna werden de ouders van eerdergenoemde 27 om hun seksuele identiteit vermoorde (meeste) jongeren op het platform uitgenodigd, en werd voor elke omgekomen zoon of dochter een witte ballon losgelaten met zijn/haar naam kaartje eraan losgelaten. Een indrukwekkend eerbetoon, in stilte, in aanwezigheid van tienduizenden.

Even later begon de mars dwars door de binnenstad van Santiago. Volgens alle schattingen, ook die van de politie, liepen er zo’n 50.000 mensen mee. Er werden veel regenboogvlaggen meegedragen, dat gaf de mars een feestelijk karakter. Alle leeftijden liepen mee, sommigen speciaal uitgedost, anderen in gewone outfit. De Europese ambassadeurs liepen achter een straat brede blauwe banner met daarop in grote witte letters: “Embajadores Europeos por la Diversidad” en zij vielen zo behoorlijk op. Een minister van de regering van president Bachelet liep ook korte tijd mee. Er was veel politie, die het verkeer op afstand hield. De stemming was goedmoedig en vrolijk, de optocht had veel bekijks en er waren geen ongeregeldheden.

Ondanks deze toch wel opvallende demonstratie, een mars van 50.000 demonstranten voor een einde aan homofobie en discriminatie wegens seksuele voorkeur door het centrum van de hoofdstad, bleek de volgende dag dat er geen woord over was geschreven in de grote dagbladen van Chili. Hoe valt dit te verklaren? Als er niet over wordt bericht, bestaat het ook niet? Wellicht, want in deze behoorlijk conservatieve maatschappij ligt het onderwerp nog erg ongemakkelijk en moeilijk. Op het gebied van gelijke rechten voor LGBT is er in Chili wel wat wettelijk geregeld, met name het verbod op discriminatie, maar in dit land is de situatie daarmee nog lang niet “in orde”. Daadwerkelijk bescherming is er onvoldoende, zeker zolang niet ook implementatie wordt geregeld en afgedwongen, bijvoorbeeld door het (beter) trainen van politie, een duidelijke klachtenprocedure, en zo veel meer. Maar ook qua wetgeving is er nog veel terrein te winnen. Voor transseksuelen bijvoorbeeld kunnen naam en geslacht op identiteitsbewijzen na fysieke operatieve geslachtsverandering niet worden aangepast, met soms hele vervelende consequenties. Ook is huwen door personen van hetzelfde geslacht onmogelijk en dit lijkt nog heel ver weg, evenals adoptiemogelijkheden voor homostellen. Dit ongemak en eigenlijk afwijzing van alle niet hetero-gerichte seksuele voorkeuren zal zeker een belangrijke reden zijn dat zelfmoord onder Chileense homoseksuele adolescenten 4x hoger ligt dan het landelijk gemiddelde voor die leeftijdscategorie. In de praktijk is de situatie echt zorgelijk. Voor implementatie van de LGBT-rechten en de houding/acceptatie van het Chileense volk is er nog veel werk te verrichten.

De net aangetreden (maart 2014) presidente Bachelet deelde via een brief (17-5-2014) mee: “Ik spreek op een hele bijzondere manier mijn groet uit aan alle leden van Movilh en alle deelnemers aan de mars op IDAHOT”. Ook al zijn dit geen aard-verschuivende woorden, toch is dit een belangrijk statement van de hoogste politieke autoriteit van het land. Bachelet heeft daarnaast ook aangegeven onder andere urgentie te willen geven aan de regelgeving wat betreft gender identiteit. In de huidige situatie is de tussenkomst van de rechtbank onvermijdelijk voor transseksuelen die van naam en/of geslacht willen veranderen. Bachelet wil dit soort procedures voortaan laten verlopen via een administratief proces.

In de krant werd vorige week nota bene wèl uitgebreid bericht over een demonstratie van niet meer dan tweeduizend mensen tegen het wetsvoorstel van Bachelet om therapeutische abortus uit het wetboek van strafrecht te schrappen voor die gevallen waar de gezondheid van de moeder in gevaar is, de foetus niet levensvatbaar, of de zwangerschap volgde op verkrachting. Chili is één van de nog maar 5 landen (inclusief Vaticaanstad) waar abortus onder alle omstandigheden niet is toegestaan. Verschillende personen binnen de kerk hebben zich al negatief uitgelaten over de plannen van Bachelet. Zo riep een hoge bisschop dat dit voorstel van Bachelet het begin van abortus als methode van geboortebeperking zou inluiden. Ook dit stond (wel) uitgebreid in de krant.

Bachelet lijkt een andere toon te willen zetten en het extreem conservatisme voorzichtig aan te willen pakken. De nogal eenzijdige pers in Chili zal dit haar niet makkelijk maken. De diepgewortelde wij-zij houding in de Chileense samenleving, niet alleen in de politiek (je bent recht of links, en die praten niet met elkaar) maar ook in de klassenmaatschappij (op grond van afkomst, school en universiteit hoor je in een onveranderbaar vakje) komt op veel vlakken tot uiting. Ook nu wordt emancipatie van minderheidsgroepen bepaald niet verwelkomd. Vanuit dat kader bezien is het misschien toch niet zo vreemd dat er geen woord over IDAHOT is geschreven in de kranten. 

Blijf op de hoogte:

  1. Weblogberichten ontvangen via rss

Reacties: